Technologie i AI

Jak zatem zabrać się za wdrożenie omnichannel? Poniżej zebrałem kilka praktycznych wskazówek i przykładów, które mogą posłużyć jako drogowskazy:

1. Stwórz jednolitą platformę danych i technologii. Zainwestuj w infrastrukturę, która zintegruje wszystkie kanały. Rozważ wdrożenie centralnego systemu CRM gromadzącego historię klienta z offline i online, wspólnej bazy produktowej oraz połączenie systemów magazynowych i sprzedażowych. Dzięki temu osiągniesz single customer view i single inventory view. Na przykład Sephora z powodzeniem łączy dane z programu Beauty Insider (ponad 31 milionów klientów) z zachowaniami zakupowymi w sklepach i online, co pozwala na personalizację oferty w każdym kanale. AI i analityka danych mogą być tu ogromnym wsparciem – nowoczesne algorytmy pomagają synchronizować stany magazynowe, ceny i informacje o klientach we wszystkich punktach kontaktu, likwidując „ślepe strefy” między kanałami. Co więcej, dzięki AI można automatycznie rekomendować produkty online na podstawie historii zakupów klienta w sklepie (i odwrotnie), tworząc wrażenie, że marka “pamięta” klienta niezależnie od miejsca zakupu. Eliminacja silosów IT to fundament – bez tego dalsze kroki będą utrudnione lub wręcz niemożliwe.

2. Zapewnij spójność doświadczeń i obsługi. Ustal jednolite standardy obsługi klienta i komunikacji we wszystkich kanałach. Każdy pracownik – czy to sprzedawca w salonie, konsultant na czacie, czy marketingowiec od social media – powinien rozumieć wartości marki i styl komunikacji. W praktyce oznacza to szkolenia, ale też odpowiednie procesy. Przykładowo, Apple słynie z konsekwentnego podejścia: niezależnie czy klient pisze na Twitterze, dzwoni na infolinię czy wchodzi do Apple Store, otrzymuje spójny, uprzejmy i ekspercki ton obsługi. Taka konsekwencja buduje zaufanie i lojalność – badania Forbes wskazują, że firmy dbające o omnichannelową spójność utrzymują ~89% klientów (vs ~33% dla reszty). Ważna jest także unifikacja oferty – klient powinien mieć dostęp do tych samych promocji, informacji o produktach i usługach bez względu na kanał. Jeśli prowadzisz akcję marketingową, upewnij się, że pracownicy sklepów o niej wiedzą, a strona WWW prezentuje te same kluczowe przekazy. Rozważ też centralizację lub silną koordynację zarządzania kanałami – np. powołanie roli Head of Omnichannel Experience, która czuwa nad tym, by wszystkie działy „grały do jednej bramki”.

3. Wykorzystaj fizyczne kanały jako przewagę, nie obciążenie. Sklepy stacjonarne w erze omnichannel pełnią nowe role – nie są jedynie miejscem sprzedaży, ale również showroomem, punktem odbioru, centrum doświadczeń. Dobrze zaprojektowany sklep integruje technologię, by połączyć się ze światem online. Nike np. w swoich flagowych sklepach Nike House of Innovation oferuje skanowanie produktów aplikacją mobilną – klient może sprawdzić dostępność rozmiarów, zamówić dostawę do domu, a nawet spersonalizować buty na miejscu. W sklepach pojawiają się kioski samoobsługowe i mobilne kasy (pracownicy z iPadami), co eliminuje kolejki. Takie innowacje sprawiają, że klient chętniej odwiedzi salon, bo dostaje wartość dodaną – doświadczenie, którego nie miałby kupując jedynie online. W Polsce ciekawy przykład dało eobuwie.pl, które zredefiniowało tradycyjny sklep obuwniczy. Ich salony nie mają półek uginających się od towaru – zamiast tego są wygodne sofy i tablety, które dają dostęp do pełnej oferty online. Klient może z wyprzedzeniem zarezerwować w aplikacji buty do przymiarki (dostawa do wybranego sklepu w 24h), albo przyjść z marszu i na tabletach przejrzeć tysiące modeli, które fizycznie czekają w magazynie zaplecza. Sprzedawcy pełnią rolę doradców i asystentów – po otrzymaniu zamówienia na tablet przynoszą wybrane buty do przymiarki w ciągu 3 minut, a stali klienci otrzymują podpowiedzi oparte na AI i wcześniejszych zakupach. Efekt? Wygoda dla klienta (nieograniczony wybór i szybka obsługa) oraz wyższa konwersja dla firmy – mniej sytuacji, gdy klient odchodzi z kwitkiem, bo „brak jego rozmiaru”. Fizyczny świat może więc uzupełniać cyfrowy, a nie być przez niego wypierany – pod warunkiem, że zmienimy sposób myślenia o roli sklepu.

Przykład sklepu eobuwie.pl, który łączy świat cyfrowy z fizycznym: zamiast tradycyjnych półek – tablety z pełną ofertą online, a nawet robot-asystent witający klientów. Technologie i wygodna przestrzeń zachęcają do odkrywania produktów, podczas gdy zaplecze magazynowe gwarantuje dostępność towaru od ręki.

4. Personalizuj i buduj relacje w każdym kanale. Dobrze wdrożony omnichannel otwiera drogę do nowego poziomu personalizacji – tzw. segment of one, czyli podejścia skrojonego pod indywidualnego klienta. Wykorzystaj dane zbierane z różnych punktów styku, by tworzyć spójne profile klientów i przewidywać ich potrzeby. Starbucks udowodnił, jak potężna jest synergia kanałów w budowaniu lojalności: ich aplikacja mobilna z systemem lojalnościowym generuje aż 41% sprzedaży w USA. Aplikacja ta nie tylko zbiera dane o preferencjach (ulubione napoje, miejsca zakupu), ale także umożliwia zamówienie z wyprzedzeniem i odbiór w kawiarni, płatności mobilne, specjalne oferty – słowem, klienci są „wciągnięci” w ekosystem marki, który przenika ich codzienne nawyki. W efekcie Starbucks zyskuje częstsze wizyty i wyższe wydatki na klienta, bo oferta jest trafniej dopasowana. Twoja firma powinna szukać podobnych okazji do integracji – np. wdrożyć program lojalnościowy obejmujący online i offline, który nagradza za aktywność w każdym kanale (zakup, recenzję produktu, polecenie znajomemu, udział w wydarzeniu itp.). Równie ważna jest komunikacja marketingowa: stosuj podejście omnichannel marketing, gdzie kampanie są zaplanowane spójnie na wszystkich platformach. Klient, który kliknął reklamę na LinkedIn, może dostać ujednolicony przekaz mailem, a odwiedzając sklep – zobaczyć tę samą ofertę na ekranie digital signage lub usłyszeć od sprzedawcy. Personalizacja powinna jednak iść w parze z poszanowaniem prywatności i inteligentnym użyciem danych (unikajmy wrażenia, że „śledzimy” klienta nachalnie; lepiej pozytywnie zaskakiwać trafną podpowiedzią czy oszczędnością czasu).

5. Wprowadź kulturę agile i współpracy cross-funkcjonalnej. Omnichannel to ciągłe doskonalenie – warto więc prowadzić projekty w metodykach zwinnych, testować, uczyć się na feedbacku klientów. Zachęcaj zespoły z różnych działów do wspólnego rozwiązywania problemów na styku kanałów. Przykładowo, uruchamiając nową usługę “zamów online – odbierz w salonie”, stwórz zespół złożony zarówno z ludzi od e-commerce, jak i kierowników sklepów, logistyki i obsługi klienta. Tylko wtedy dopracujecie proces uwzględniając wszystkie perspektywy. Bardzo istotne jest też wyrównanie celów i KPI w całej organizacji: jeśli dział digital ma target sprzedaży online, a sklepy osobno target sprzedaży w salonach, to naturalnie powstaje konflikt interesów. W modelu omnichannel lepiej patrzeć na wspólny wynik sprzedaży (łącznie) i inne miary sukcesu związane z doświadczeniem klienta (NPS, retencja klienta, wartość życiowa klienta – CLV itp.). Empik w Polsce wdrażając strategię omnichannel zmienił strukturę tak, by kanały raportowały do jednego pionu customer experience, a sukces mierzył wzrostem satysfakcji klientów (NPS) i ich utrzymania, nie tylko czysto finansowymi wynikami każdego kanału. Taka zmiana myślenia często wymaga silnego wsparcia ze strony zarządu – komunikatu, że „gracie do jednej bramki”. Warto też świętować wspólne sukcesy omnichannel (np. pobicie rekordu sprzedaży łącznej w kampanii łączącej online i sklepy) i doceniać pracowników, którzy wykazują inicjatywę we współpracy między działami.

6. Uwzględnij trend zrównoważonego rozwoju (ESG) w strategii omnichannel. Nowoczesny klient i inwestor zwracają uwagę na wpływ firmy na otoczenie – środowisko, społeczeństwo. Okazuje się, że omnichannel może wspierać cele zrównoważonego rozwoju, jeśli mądrze to zaplanujemy. Przykład: dostawy do domu generują dodatkowe opakowania, przejazdy kurierskie i emisje CO₂, podczas gdy odbiór w sklepie lub punkcie bywa bardziej ekologiczny (konsoliduje transport towarów). Warto edukować klientów o takich korzyściach. Badanie opublikowane przez University of Arkansas wykazało, że gdy sklep internetowy pokazywał kupującym informację o mniejszym śladzie węglowym odbioru w sklepie, 60% uczestników badania chętniej wybierało tę opcję, zmniejszając częstotliwość dostaw do domu. Co więcej, dla samych sieci handlowych to korzystne finansowo – analizy wskazują, że przesunięcie części zamówień na odbiory w sklepach mogłoby zwiększyć roczne zyski Walmartu o 1–2 mld USD, a Targetu o 200–400 mln USD. Amazon, nie posiadając gęstej sieci sklepów fizycznych, nie może zaoferować równie zrównoważonej alternatywy dla dostaw domowych – to przewaga detalistów omnichannel, którą mogą wykorzystać. Innym aspektem ESG jest sfera społeczna – integracja kanałów może poprawić dostępność zakupów dla różnych grup (np. osoby z niepełnosprawnościami mogą skorzystać z ułatwień w aplikacji mobilnej, a potem odebrać produkt w dogodnym dla nich miejscu). Firmy powinny także zadbać o odpowiedzialne zarządzanie danymi klientów we wszystkich kanałach (prywatność, bezpieczeństwo) – to część ładu korporacyjnego (Governance) w epoce cyfrowej. Reasumując, myślenie omnichannel nie stoi w sprzeczności z ESG, wręcz przeciwnie – może pomóc osiągnąć niektóre cele zrównoważonego rozwoju, jednocześnie budując pozytywny wizerunek marki.

7. Sięgaj po AI i nowe technologie dla innowacji i skalowania. Sztuczna inteligencja, rozszerzona rzeczywistość (AR), Internet Rzeczy – te hasła to nie futurystyka, lecz praktyczne narzędzia do ulepszania strategii omnichannel. AI już teraz wspiera obsługę klienta poprzez chatboty 24/7, które odpowiadają na pytania na stronie czy Messengerze, odciążając infolinie i przyspieszając pomoc klientom. W sklepach stacjonarnych pojawiają się inteligentne rozwiązania, np. mirror AR w branży fashion – lustra pozwalające wirtualnie przymierzyć ubrania lub kosmetyki (Sephora ma takie stanowiska do wirtualnego make-upu), co łączy wygodę online z fizycznym doznaniem. Sieć Żabka w Polsce wprowadziła sklepy Nano – małe, automatyczne placówki działające 24/7 bez obsługi kasowej, gdzie klient wchodzi skanując aplikację, bierze towar a AI automatycznie rozpoznaje produkty i obciąża konto. To przykład, jak technologia zmienia definicję „sklepu” i poszerza sieć sprzedaży o nowe formaty. Żabka w ogóle uchodzi za pioniera cyfrowej transformacji w retail – ponad 15% pracowników jej centrali to specjaliści od nowych technologii, a prezes Tomasz Suchański podkreśla, że cyfryzacja jest filarem strategii firmy: dzięki analizie danych i AI Żabka optymalizuje operacje sklepów, pomaga franczyzobiorcom lepiej dopasować asortyment pod lokalne preferencje i personalizuje oferty dla klientów w czasie rzeczywistym. Partnerstwo z Microsoft przyspiesza wdrażanie tych innowacji, a kultura organizacyjna jest przestawiana na myślenie „AI-first”. Dla każdej firmy wchodzącej na ścieżkę omnichannel kluczowe jest zrozumienie, że technologia to nie cel sam w sobie, lecz enabler strategii – pozwala skalować personalizację, automatyzować powtarzalne procesy, wyciągać wnioski z big data, a nawet przewidywać trendy (np. AI może prognozować popyt w kanałach, co ułatwia planowanie zapasów). Inwestycja w te narzędzia – proporcjonalna do skali firmy – może dać przewagę nad konkurencją, która działa po omacku.